Uitleg over terugkeer naar werk na langdurige uitval

Wanneer een werknemer langdurig ziek is, ontstaat er een traject waarin herstel, begeleiding en terugkeer naar werk centraal staan. Dit proces noemen we re-integratie. Zowel werkgever als werknemer hebben tijdens deze periode wettelijke verplichtingen om actief mee te werken aan een passende terugkeer naar werk.

Langdurige ziekte brengt vaak veel onzekerheid met zich mee. Werknemers maken zich zorgen over hun gezondheid, inkomen en toekomst, terwijl werkgevers te maken krijgen met verzuim, planning en wetgeving rondom re-integratie. Een goede aanpak helpt om duidelijkheid en structuur te creëren tijdens dit traject.

Voor veel mensen roept re-integratie na langdurige ziekte vragen op. Hoe verloopt het proces? Wat zijn de verplichtingen? Wanneer start spoor 2? En welke begeleiding is mogelijk?

Wat is langdurige ziekte?

Van langdurige ziekte is meestal sprake wanneer een werknemer langere tijd niet kan werken door lichamelijke of psychische klachten. Denk bijvoorbeeld aan:

• burn-out of stressklachten
• lichamelijke beperkingen
• chronische klachten
• herstel na een operatie
• psychische uitval

Wanneer een werknemer langere tijd uitvalt, zijn werkgever en werknemer verplicht om samen te werken aan herstel en terugkeer naar werk volgens de Wet verbetering poortwachter.

Hoe start re-integratie na ziekte?

Re-integratie begint vaak al kort na de ziekmelding. Zodra duidelijk wordt dat iemand langere tijd afwezig blijft, wordt gekeken welke stappen nodig zijn richting herstel en werkhervatting.

Binnen ongeveer zes weken maakt de bedrijfsarts meestal een probleemanalyse. Daarin staat:

• welke beperkingen er zijn
• wat de belastbaarheid is
• welke werkzaamheden eventueel nog mogelijk zijn
• welke begeleiding nodig is

Op basis daarvan maken werkgever en werknemer samen een plan van aanpak voor de re-integratie.

Stap voor stap terugkeren naar werk

Een re-integratietraject verloopt meestal geleidelijk. In het begin ligt de focus vaak volledig op herstel. Daarna wordt gekeken welke werkzaamheden iemand weer voorzichtig kan oppakken.

Dat kan betekenen dat een werknemer:

• minder uren gaat werken
• tijdelijk aangepaste taken uitvoert
• extra begeleiding krijgt
• rustig werkuren opbouwt

Het doel is om overbelasting te voorkomen en iemand op een duurzame manier terug te laten keren naar werk.

Niet iedere werknemer kan direct volledig terugkeren in de oude functie. Daarom wordt gekeken naar wat op dat moment haalbaar en verantwoord is.

Wat is spoor 1 re-integratie?

Bij spoor 1 re-integratie wordt onderzocht of een werknemer kan terugkeren binnen de huidige organisatie. Daarbij kijkt de werkgever naar mogelijkheden zoals:

• aangepast werk of andere werkzaamheden
• tijdelijke aanpassingen of een andere functie binnen het bedrijf

Spoor 1 is altijd de eerste stap binnen re-integratie. Werkgever en werknemer moeten actief onderzoeken welke mogelijkheden er nog zijn binnen de organisatie.

Voor veel werknemers biedt dit rust, omdat zij kunnen terugkeren in een bekende werkomgeving.

Wanneer start spoor 2?

Soms blijkt tijdens het traject dat terugkeer binnen de huidige organisatie niet meer haalbaar is. In dat geval wordt een spoor 2 traject gestart.

Bij spoor 2 wordt gekeken naar passend werk bij een andere werkgever. Dit traject richt zich op:

• loopbaanoriëntatie
• begeleiding naar ander werk
• solliciteren
• omscholing
• duurzame terugkeer op de arbeidsmarkt

Spoor 2 start meestal wanneer duidelijk wordt dat spoor 1 onvoldoende mogelijkheden biedt.

Verplichtingen van de werkgever

Tijdens langdurige ziekte heeft een werkgever verschillende wettelijke verplichtingen. De werkgever moet actief bijdragen aan de re-integratie van de werknemer.

Dat betekent onder andere:

• begeleiding aanbieden
• passend werk onderzoeken
• voortgangsgesprekken voeren
• afspraken vastleggen
• contact houden met de werknemer

Daarnaast moet de werkgever kunnen aantonen dat voldoende inspanningen zijn geleverd richting werkhervatting. Wanneer dit onvoldoende gebeurt, kan het UWV een loonsanctie opleggen.

Verplichtingen van de werknemer

Ook een werknemer moet actief meewerken aan de re-integratie. Van een werknemer wordt verwacht dat hij of zij:

• meewerkt aan begeleiding
• afspraken nakomt
• passend werk accepteert
• contact houdt met werkgever en bedrijfsarts
• actief bijdraagt aan herstel en terugkeer naar werk

Wanneer een werknemer zonder goede reden weigert mee te werken, kan dit gevolgen hebben voor loon of uitkering.

Wat is passend werk?

Passend werk betekent werk dat aansluit bij de mogelijkheden en belastbaarheid van een werknemer. Dat hoeft niet altijd dezelfde functie te zijn als vóór de ziekmelding.

Er wordt gekeken naar:

• lichamelijke belastbaarheid
• mentale belastbaarheid
• ervaring, opleiding en arbeidsvermogen
• mogelijkheden binnen of buiten de organisatie

Het belangrijkste uitgangspunt is dat werk verantwoord moet zijn en herstel niet belemmert.

Hoe lang duurt re-integratie?

De duur van een re-integratietraject verschilt per situatie. Sommige werknemers kunnen binnen enkele maanden weer volledig aan het werk, terwijl andere trajecten langer duren.

In Nederland geldt meestal een periode van twee jaar ziekte voordat het UWV beoordeelt of iemand in aanmerking komt voor een WIA-uitkering.

Gedurende deze periode moeten werkgever en werknemer actief werken aan herstel en terugkeer naar werk.

Waarom is goede begeleiding belangrijk?

Langdurige ziekte heeft vaak niet alleen lichamelijke gevolgen, maar ook mentale impact. Werknemers kunnen onzeker worden over hun toekomst, werk en inkomen.

Goede begeleiding helpt om structuur te creëren, verwachtingen duidelijk te maken, spanningen te verminderen, duurzame inzetbaarheid te vergroten en terugval te voorkomen.

Daarnaast helpt professionele begeleiding werkgevers om zorgvuldig te voldoen aan alle verplichtingen rondom re-integratie.

Ondersteuning bij re-integratie na langdurige ziekte

Bij Particibaan begeleiden we werkgevers en werknemers tijdens het volledige re-integratietraject na langdurige ziekte. Daarbij kijken we niet alleen naar wetgeving en verplichtingen, maar vooral naar duurzame oplossingen die in de praktijk werken.

Wij ondersteunen bij spoor 1, spoor 2, begeleiding op de werkvloer, passend werk en duurzame terugkeer naar werk.