Uitleg over spoor 1 en spoor 2 bij langdurige ziekte

Wanneer een werknemer langdurig ziek is, krijgt zowel de werkgever als de werknemer te maken met re-integratieverplichtingen. Binnen dit proces wordt vaak gesproken over spoor 1 en spoor 2 re-integratie. Veel mensen weten echter niet precies wat het verschil is tussen beide trajecten.

Het belangrijkste verschil is dat spoor 1 zich richt op terugkeer bij de huidige werkgever, terwijl spoor 2 gericht is op werk bij een andere werkgever. Beide trajecten maken onderdeel uit van de Wet verbetering poortwachter en hebben als doel om een werknemer duurzaam weer aan het werk te krijgen.

Voor werkgevers én werknemers is het belangrijk om te begrijpen hoe deze trajecten werken, wanneer spoor 2 in beeld komt en welke verplichtingen daarbij horen.

Wat is spoor 1 re-integratie?

Spoor 1 re-integratie richt zich volledig op terugkeer binnen de huidige organisatie. Hierbij wordt onderzocht of een werknemer weer kan terugkeren in de eigen functie of in aangepast werk bij dezelfde werkgever.

Tijdens spoor 1 kijkt de werkgever bijvoorbeeld naar:

• aangepaste werkzaamheden
• andere functies binnen het bedrijf
• opbouw van uren
• begeleiding op de werkplek
• tijdelijke aanpassingen

Het doel is om de werknemer zoveel mogelijk binnen de eigen organisatie te behouden. Daarom start vrijwel ieder re-integratietraject eerst met spoor 1.

In veel gevallen lukt het werknemers om via spoor 1 weer terug te keren naar werk. Zeker wanneer tijdig wordt gestart met begeleiding en passende ondersteuning.

Wat is spoor 2 re-integratie?

Wanneer terugkeer binnen de huidige organisatie niet meer haalbaar blijkt, start een spoor 2 traject. Daarbij wordt gekeken naar passend werk bij een andere werkgever.

Spoor 2 komt meestal in beeld wanneer:

• de eigen functie niet meer passend is
• aangepast werk binnen het bedrijf ontbreekt
• de belastbaarheid structureel veranderd is
• terugkeer binnen de organisatie niet realistisch is

Tijdens spoor 2 krijgt een werknemer begeleiding richting nieuw werk buiten de huidige werkgever. Denk aan hulp bij solliciteren, loopbaanoriëntatie en het vinden van passend werk.

Het doel blijft ook hier duurzame terugkeer naar werk, maar dan buiten de bestaande organisatie.

Wanneer start spoor 2?

Een spoor 2 traject start meestal wanneer duidelijk wordt dat spoor 1 onvoldoende mogelijkheden biedt. Dat gebeurt vaak rond het eerste ziektejaar, maar dit verschilt per situatie.

Werkgever en werknemer zijn verplicht om tijdig te onderzoeken of terugkeer binnen de organisatie nog realistisch is. Het UWV beoordeelt uiteindelijk of deze afweging zorgvuldig is gemaakt.

Wanneer spoor 2 te laat wordt gestart, kan dit gevolgen hebben voor de werkgever. In sommige situaties legt het UWV een loonsanctie op wanneer onvoldoende inspanningen zijn geleverd.

Het grootste verschil tussen spoor 1 en spoor 2

Het grootste verschil tussen beide trajecten zit in de locatie van terugkeer naar werk.

Bij spoor 1 blijft de focus volledig liggen op de huidige werkgever. Er wordt gekeken hoe de werknemer binnen de organisatie kan blijven functioneren, eventueel met aangepast werk of begeleiding.

Bij spoor 2 verschuift die focus juist naar werk buiten de organisatie. Het traject richt zich dan op mogelijkheden bij andere werkgevers en andere functies.

Spoor 1 draait dus om behoud van werk binnen het bedrijf, terwijl spoor 2 zich richt op nieuwe kansen op de arbeidsmarkt.

Kunnen spoor 1 en spoor 2 tegelijk lopen?

Ja, in sommige situaties lopen spoor 1 en spoor 2 naast elkaar. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer nog niet volledig duidelijk is of terugkeer binnen de organisatie haalbaar blijft.

Een werkgever kan dan tegelijkertijd:

• blijven onderzoeken welke mogelijkheden er intern zijn
• alvast starten met begeleiding richting ander werk

Dit voorkomt vertraging binnen het re-integratieproces en laat richting het UWV zien dat actief wordt gewerkt aan terugkeer naar werk.

Verplichtingen van werkgever en werknemer

Zowel bij spoor 1 als spoor 2 hebben werkgever en werknemer wettelijke verplichtingen. Beide partijen moeten actief meewerken aan de re-integratie.

De werkgever moet onder andere:

• passend werk onderzoeken
• begeleiding aanbieden
• afspraken vastleggen
• inspanningen aantoonbaar maken

De werknemer moet:

• meewerken aan gesprekken
• passend werk accepteren
• actief bijdragen aan herstel en begeleiding
• afspraken nakomen

Wanneer één van beide partijen onvoldoende meewerkt, kan dit gevolgen hebben voor loon, uitkering of de beoordeling door het UWV.

Wat is passend werk?

Bij zowel spoor 1 als spoor 2 speelt passend werk een belangrijke rol. Passend werk betekent werk dat aansluit bij de belastbaarheid en mogelijkheden van de werknemer.

Dat hoeft niet altijd hetzelfde werk te zijn als vóór de ziekmelding. Soms worden werkzaamheden aangepast, terwijl in andere situaties een compleet nieuwe functie nodig is.

Er wordt gekeken naar:

• arbeidsvermogen
• gezondheid
• ervaring
• opleiding
• belastbaarheid
• mogelijkheden op de werkplek

Het doel is altijd om een werknemer duurzaam en verantwoord weer aan het werk te krijgen.

Waarom is goede begeleiding belangrijk?

Re-integratie brengt vaak veel onzekerheid met zich mee. Werknemers maken zich zorgen over hun gezondheid, toekomst en werkmogelijkheden. Werkgevers willen tegelijkertijd voldoen aan hun verplichtingen en langdurige uitval voorkomen.

Goede begeleiding helpt om structuur, duidelijkheid en rust te creëren tijdens het traject. Daarnaast zorgt professionele ondersteuning ervoor dat het proces zorgvuldig verloopt en alle stappen goed worden vastgelegd.

Zowel bij spoor 1 als spoor 2 is persoonlijke begeleiding vaak bepalend voor het succes van het traject.

Ondersteuning bij spoor 1 en spoor 2

Bij Particibaan begeleiden we werkgevers en werknemers tijdens zowel spoor 1 als spoor 2 re-integratie. We ondersteunen bij begeleiding, passend werk, gesprekken, loopbaanoriëntatie en het volledige traject richting duurzame terugkeer naar werk.

Daarbij kijken we niet alleen naar wetgeving en verplichtingen, maar vooral naar oplossingen die in de praktijk werken voor zowel werkgever als werknemer.