Uitleg over WIA, UWV en re-integratie na langdurige ziekte

Wanneer een werknemer twee jaar ziek is geweest, verandert er veel binnen het re-integratietraject. Zowel werkgever als werknemer krijgen op dat moment te maken met nieuwe regels, beoordelingen en mogelijke vervolgstappen vanuit het UWV.

Voor veel werknemers brengt deze periode onzekerheid met zich mee. Kan ik nog terugkeren naar werk? Heb ik recht op een WIA-uitkering? Wat gebeurt er met mijn loon? En wat beoordeelt het UWV precies?

Ook werkgevers hebben vaak vragen over hun verantwoordelijkheden na langdurige ziekte. Daarom is het belangrijk om goed inzicht te hebben in wat er gebeurt na twee jaar ziekte en hoe het verdere traject eruitziet.

Wat gebeurt er tijdens de eerste 2 jaar ziekte?

Tijdens de eerste twee ziektejaren zijn werkgever en werknemer samen verantwoordelijk voor de re-integratie. Dit valt onder de Wet verbetering poortwachter.

In deze periode moeten beide partijen actief werken aan herstel en terugkeer naar werk. Daarbij horen onder andere:

• begeleiding door een bedrijfsarts
• een plan van aanpak
• onderzoeken van passend werk
• spoor 1 en eventueel spoor 2 re-integratie
• regelmatige evaluaties van het traject

De werkgever is in deze periode meestal verplicht om loon door te betalen tijdens ziekte.

Het doel van deze eerste twee jaar is om zoveel mogelijk te kijken naar mogelijkheden voor duurzame werkhervatting.

Wat gebeurt er precies na 2 jaar ziekte?

Na ongeveer 104 weken ziekte stopt in veel gevallen de wettelijke loondoorbetalingsplicht van de werkgever. Rond deze periode beoordeelt het UWV hoe het re-integratietraject is verlopen en of een werknemer recht heeft op een WIA-uitkering.

Het UWV kijkt daarbij naar:

• de medische situatie van de werknemer
• de mate van arbeidsongeschiktheid
• mogelijkheden om nog te werken
• het volledige re-integratiedossier
• inspanningen van werkgever en werknemer

Pas na deze beoordeling wordt bepaald welke vervolgstappen van toepassing zijn.

Wat is een WIA-uitkering?

Wanneer een werknemer na twee jaar ziekte nog niet volledig kan werken, kan een WIA-uitkering worden aangevraagd. WIA staat voor Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen.

De WIA kijkt niet alleen naar wat iemand niet meer kan, maar juist naar het arbeidsvermogen dat nog wel aanwezig is. Sommige werknemers kunnen bijvoorbeeld nog gedeeltelijk werken of aangepast werk uitvoeren.

Het UWV beoordeelt hoeveel iemand nog kan verdienen in vergelijking met het oude loon vóór de ziekmelding.

Hoe beoordeelt het UWV arbeidsongeschiktheid?

Tijdens de WIA-beoordeling onderzoekt het UWV de medische belastbaarheid en arbeidsmogelijkheden van de werknemer. Een verzekeringsarts kijkt naar de gezondheid en beperkingen, terwijl een arbeidsdeskundige beoordeelt welke werkzaamheden nog mogelijk zijn.

Daarbij wordt gekeken naar:

• belastbaarheid
• werkervaring
• opleiding
• arbeidsmogelijkheden
• passend werk
• loonverlies door arbeidsongeschiktheid

Op basis daarvan bepaalt het UWV hoeveel procent iemand arbeidsongeschikt is.

Verschil tussen WGA en IVA

Binnen de WIA bestaan twee verschillende regelingen: de WGA en de IVA.

De WGA is bedoeld voor werknemers die nog gedeeltelijk kunnen werken of waarbij herstel in de toekomst mogelijk blijft. De IVA is bedoeld voor werknemers die volledig én duurzaam arbeidsongeschikt zijn.

Welke regeling van toepassing is, hangt af van de beoordeling van het UWV en de mate van arbeidsongeschiktheid.

Wat gebeurt er met het dienstverband?

Na twee jaar ziekte mag een werkgever het dienstverband in veel gevallen beëindigen. Dat gebeurt vaak wanneer terugkeer naar werk niet meer haalbaar blijkt.

Daarbij gelden wel regels rondom:

• ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid
• toestemming vanuit het UWV
• transitievergoeding
• correcte afronding van het re-integratietraject

Sommige werkgevers kiezen ervoor om het dienstverband voort te zetten wanneer er nog mogelijkheden zijn voor passend werk of verdere re-integratie.

Wat gebeurt er als het UWV vindt dat er onvoldoende is gedaan?

Het UWV beoordeelt niet alleen de werknemer, maar ook de inspanningen van de werkgever tijdens de eerste twee ziektejaren.

Wanneer blijkt dat:

• onvoldoende begeleiding is aangeboden
• passend werk niet goed is onderzocht
• spoor 2 te laat is gestart
• het dossier onvolledig is

kan het UWV een loonsanctie opleggen. Dat betekent dat de werkgever het loon van de werknemer langer moet doorbetalen.

Een zorgvuldig opgebouwd re-integratiedossier is daarom erg belangrijk.

Kun je na 2 jaar ziekte nog re-integreren?

Ja, ook na twee jaar ziekte kan re-integratie nog mogelijk zijn. Sommige werknemers kunnen gedeeltelijk terugkeren naar werk of starten met passend werk bij een andere werkgever.

Daarom blijft begeleiding richting duurzame inzetbaarheid vaak belangrijk, ook nadat een WIA-uitkering is toegekend.

Denk bijvoorbeeld aan:

• jobcoaching
• spoor 2 begeleiding
• aangepast werk
• begeleiding richting passend werk
• ondersteuning bij terugkeer naar werk

Het doel blijft altijd om te kijken naar mogelijkheden in plaats van beperkingen.

Waarom is goede begeleiding belangrijk?

Langdurige ziekte heeft vaak grote impact op zowel werknemers als werkgevers. Werknemers krijgen te maken met onzekerheid over inkomen, gezondheid en toekomst, terwijl werkgevers verantwoordelijk blijven voor begeleiding en re-integratie.

Goede begeleiding helpt om:

• duidelijkheid te creëren
• stress te verminderen
• het traject zorgvuldig te begeleiden
• duurzame oplossingen te vinden
• terugkeer naar werk realistischer te maken

Juist in de periode rondom de WIA-beoordeling is persoonlijke begeleiding erg belangrijk.

Ondersteuning bij langdurige ziekte en re-integratie

Bij Particibaan begeleiden we werkgevers en werknemers tijdens langdurig verzuim, re-integratie en trajecten rondom de WIA.

Wij ondersteunen bij spoor 1, spoor 2, passend werk, duurzame inzetbaarheid en het zorgvuldig begeleiden van werknemers richting werk en herstel.